Tại sao khi say rượu hay bị nôn?

Hỏi: Xin hỏi bác sĩ tại sao mỗi lần say rượu tôi bị nôn rất nhiều cho dù không còn gì trong bụng?

Trả lời: 

Chào bạn,

Hội chứng như miêu tả trên xuất hiện bởi sự thiếu hụt một enzym tên là ALDH2 có tác dụng hạn chế sự gia tăng của hoạt chất acetaldehyde trong máu. Enzym ALDH2 giúp các hoạt chất acetaldehyde chuyển hóa thành acetate (thành phần cơ bản của giấm).

Acetaldehyde tích tụ trong máu khiến cơ thể nóng bừng, đỏ mặt, nôn mửa và tim đập nhanh ở một số người. Ngoài ra, acetaldehyde cũng là thủ phạm gây ra những cơn nhức đầu vào buổi sáng sau mỗi trận “chè chén”.

Acetaldehyde là một chất độc, ức chế hệ thần kinh trung ương, có thể gây rối loạn tâm thần, hôn mê, ức chế hô hấp… Vì vậy bạn nên cố gắng hạn chế lượng rượu uống trong một lần, tránh để bụng đói khi uống rượu.

Để giải rượu, bạn có thể tham khảo những cách sau:

- Lấy một nắm rau cần, rửa sạch, giã nát rồi vắt lấy nước cốt, pha chút đường uống từ từ. Nước cốt rau cần không chỉ làm tỉnh rượu mà còn giúp người say không bị đau đầu váng vất sau khi tỉnh.

- Lá dong (dùng để gói bánh chưng) 100-200 g, rửa thật sạch, giã nát vắt lấy nước cốt pha đường uống.

- Trà búp 5 g, 16 g quất khô thái vụn (có thể dùng mứt quất hoặc quất tươi cũng được). Hai thứ hãm với nước sôi uống.

- Pha một cốc bột sắn dây có vắt chanh để uống, một lúc sau sẽ tỉnh táo trở lại. Sắn dây cũng giúp gan đào thải độc tố.

- Giã nát một ít củ cải trắng, vắt lấy nước cốt, thêm chút đường rồi uống làm nhiều lần.

- Ăn các sản phẩm từ đậu xanh (khoảng 10-30 g), hoặc giã 5-10 g đậu xanh cả vỏ, pha đường uống.

- Giấm ăn 60 g, đường 15 g, gừng 3 lát, giã nát, hòa lẫn với nhau rồi uống.

- Chanh tươi một quả, vắt nước cho uống hoặc thái mỏng, ăn cả quả càng tốt.

- Dùng 30 g vỏ quýt phơi khô (để lâu năm càng tốt) có thể sao thơm, thêm mơ chua 2 quả, cho vào khoảng 300 ml nước, sắc nhỏ lửa 20-30 phút rồi uống. Cho thêm chút nước gừng hoặc trà gừng thì càng tốt.

Các biện pháp trên phần nào có tác dụng giải rượu, giảm bớt phần nào tác hại của rượu. Bạn có thể chọn biện pháp nào thuận lợi hoặc có sẵn trong gia đình. Quan trọng nhất là cần biết làm chủ bản thân để không uống quá nhiều.

Để phòng say rượu, bạn nên lưu ý: Không uống rượu trong lúc bụng đói. Trước đi "vào tiệc" hãy uống một ly sữa, ăn một chút trái cây hoặc uống một muỗng canh dầu ô liu. Nên uống 2 viên 50 mg vitamin B6, kèm theo một viên vitamin B1 để làm bớt say hơn một nửa. Lưu ý, vitamin B6 không nên dùng thường xuyên vì có thể gây biến chứng không tốt.

Khi đang uống rượu: Hãy uống thật chậm. Uống nước thật nhiều. Không nên uống các loại rượu pha với nước có gas như bia, champagne, rượu mạnh pha với soda hay các loại nước ngọt có gas khác.

Thân mến.

Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Thị Bay
Trưởng cơ sở 3
Bệnh viện ĐH Y Dược TP HCM

Vì sao không nên pha rượu với nước tăng lực?

Hỗn hợp rượu - nước tăng lực khiến người uống mất cảm giác say, dẫn đến uống quá nhiều và gây ra cảm giác căng thẳng, bồn chồn cùng nguy cơ tiểu đường tuýp 2.

Gần đây, nhiều bạn trẻ ưa thích pha rượu với nước tăng lực để tỉnh táo hơn trong các buổi nhậu hay tiệc tùng. Tuy nhiên, các nhà khoa học ở Đại học Michigan (Mỹ) đã tiến hành nghiên cứu và phát hiện những tác hại của việc pha hai loại thức uống này với nhau.

Mất cảm giác say

Uống rượu với nước tăng lực khiến người uống mất cảm giác say. Họ không thể kiểm soát được mình đã uống bao nhiêu và cứ thế uống thêm. Nước tăng lực đánh lừa bộ não rằng bạn đang tỉnh táo, nhưng thực chất cơ thể đang phải hứng chịu những hậu quả do rượu gây ra.

Các vấn đề tâm lý và thể chất kéo dài

Pha rượu với nước tăng lực còn dẫn đến các vấn đề thể chất và tâm lý như cảm giác căng thẳng, bồn chồn, rối loạn giấc ngủ, trống ngực. Bạn còn có thể mắc chứng lo âu do hấp thụ quá nhiều caffeine. Và vì caffeine là một chất có tác dụng lâu, những triệu chứng mà bạn gặp phải sẽ không biến mất chỉ sau 1-2 ngày.

Nguy cơ tăng cân và tiểu đường

Lượng đường khuyến nghị mỗi ngày là 50 g ở phụ nữ là 70 g ở đàn ông trong khi nước tăng lực chứa ít nhất 30 g đường. Bên cạnh đó, rượu là thức uống chứa nhiều calo và với mỗi ly rượu pha nước tăng lực, bạn sẽ tự nạp vào cơ thể 130 calo. Càng uống nhiều, bạn càng dễ dàng tăng cân và có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2.

Ngoài ra, rượu pha nước tăng lực còn khiến người uống dễ bị ngộ độc hay trở nên bốc đồng, dẫn đến các tình huống nguy hiểm. Tốt nhất, hãy ngừng pha hai loại đồ uống này với nhau để tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.

Uống rượu bia bao nhiêu an toàn cho sức khỏe?

Nhiều người cho rằng nam uống trung bình 2 cốc bia, nữ một cốc một ngày là an toàn, song ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy uống ở mức nào cũng có thể gây hại. 

Sử dụng đồ uống có cồn là một trong 4 yếu tố nguy cơ chủ yếu của các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, phổi tắc nghẽn mãn tính, đái tháo đường. Nó là nguyên nhân tử vong hàng đầu ở nam giới tuổi 15-49 tại Việt Nam. Tỷ lệ tử vong do ung thư gan liên quan đến đồ uống có cồn ở nam giới 50-69 tuổi là gần 10%, cao gấp trên 3 lần trung bình toàn cầu.

Mức độ tiêu thụ đồ uống có cồn tại Việt Nam đang gia tăng một cách đáng báo động. Việt Nam đứng đầu trong khu vực ASEAN, đứng thứ ba châu Á về mức tiêu thụ rượu bia.

Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận nhiều ca ngộ độc rượu vào dịp giáp Tết.

Thạc sĩ Phạm Thị Hoàng Anh, Giám đốc Tổ chức HealthBridge Canada tại Việt Nam cho biết, trong thập kỷ qua, mức tiêu thụ đồ uống có cồn của toàn thế giới hầu như không thay đổi thì Việt Nam là một trong số ít quốc gia đang có xu hướng tăng nhanh, gấp hơn 4 lần mức tiêu thụ trung bình toàn cầu. Mức tiêu thụ rượu và bia tăng trong thời gian tăng rất ngắn, một năm tăng trung bình 7,5%, đặc biệt là sự gia tăng về tỷ lệ sử dụng đồ uống có cồn ở thanh thiếu niên.

Hiện có một số ý kiến cho rằng nếu uống bia thì ít gây hại cho sức khỏe hơn so với uống rượu. Đây là quan niệm không đúng bởi vì tác hại chủ yếu là do chất cồn (ethanol) trong đồ uống gây ra. Vì vậy tác hại do rượu bia không phụ thuộc vào loại đồ uống mà phụ thuộc vào lượng uống (tiêu thụ bao nhiêu g cồn) và cách thức uống (tần suất sử dụng).

Câu hỏi đặt ra là ngưỡng thế nào là lạm dụng, ngưỡng an toàn. Theo thạc sĩ Hoàng Anh, trước đây có thể nói với nữ uống trung bình một cốc bia, nam giới 2 cốc mỗi ngày là an toàn. Tuy nhiên ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy gần như uống bất kỳ ở mức nào cũng có thể gây hại, phụ thuộc vào thể trạng người uống. Người chưa bao giờ sử dụng thì một cốc, nửa chén cũng có thể gặp tai nạn, không làm chủ được hành vi.

Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế cũng khuyến cáo không có một tiêu chuẩn cho mức độ tiêu thụ cồn bao nhiêu là có hại. Lý do là nguy cơ và hậu quả do sử dụng rượu bia khác nhau, phụ thuộc vào tuổi, giới tính và các đặc tính sinh học khác của từng người, cũng như hoàn cảnh và cách thức uống rượu bia khác nhau. Điều đó có nghĩa không có mức độ uống rượu bia nào là an toàn. Các bằng chứng khoa học cho thấy uống một lượng rất nhỏ rượu bia cũng có thể gây ra các nguy cơ và hậu quả sức khỏe nhất định.

Theo nghiên cứu công bố trong Báo cáo về sử dụng rượu bia tại Cộng đồng Châu Âu năm 2012, nguy cơ tử vong do bệnh tật và tai nạn thương tích tăng lên đáng kể nếu một người uống nhiều hơn 2 đơn vị cồn trong một ngày và nguy cơ tử vong tăng tương quan với mức độ uống. Tháng 1 Cơ quan y tế của Anh đã ban hành khuyến nghị mới về sử dụng đồ uống có cồn thay thế cho khuyến nghị cũ được ban hành từ năm 1995. Trong đó cảnh báo việc uống rượu bia với bất kỳ mức độ nào cũng làm tăng nguy cơ gây các bệnh ung thư. Đồng thời cơ quan này cũng khuyến cáo để phòng chống tác hại do rượu bia gây ra, nam giới không nên uống quá 14 đơn vị trong một tuần. 

Như vậy, việc phân loại các mức độ nguy cơ chỉ có tính chất tương đối, nhằm mục đích đưa ra các biện pháp can thiệp cộng đồng phù hợp để giảm tác hại do sử dụng rượu bia. Một đơn vị cồn tương đương với 3/4 chai, lon bia 330 ml (5%); một ly rượu vang 100 ml (13,5%); một cốc bia hơi 330 ml hoặc một chén rượu mạnh 30 ml (40%).

Theo bác sĩ Trần Quốc Bảo, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, chất cồn có khả năng gây độc hại đến hầu hết các hệ cơ quan của cơ thể, làm trầm trọng thêm những tổn thương thể chất và tinh thần có sẵn, chất hướng thần gây nghiện. Chất cồn cũng gây ra các tác động ngay lập tức đến tâm trạng, chức năng vận động và quá trình tư duy.

Tổ chức Y tế thế giới cho biết, rượu bia là một trong 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới, trong đó 20% ca tử vong do tai nạn giao thông; 30% do ung thư thực quản, gan, động kinh và giết người; 50% do xơ gan; 3,3 triệu người tử vong do liên quan đến rượu bia trên toàn thế giới.

Nguồn: http://suckhoe.vnexpress.net/tin-tuc/suc-khoe/uong-ruou-bia-bao-nhieu-an-toan-cho-suc-khoe-3347134.html

Tác hại của rượu: Biết rồi vẫn phải nói!

Không ít người muốn nói lời chia tay với rượu nhưng rất ít trường hợp đạt kết quả

• 

  Tác hại của sóng wifi đối với sức khỏe

Bia, rượu vang, rượu trắng, rượu “ngoại”… đều chứa cồn, tức là ancol etylic (etanol), rất độc hại cho cơ thể vì nó ảnh hưởng đến thể lực, tư duy, trí tuệ, khả năng lao động. Rượu là nguyên nhân gây tử vong, là một chất kích thích mạnh ngang hàng với heroin về mặt độc hại và lệ thuộc.

Khi rượu vào cơ thể

Etanol có vị nồng, giúp cải thiện tình trạng chán ăn. Khi vào cơ thể qua đường uống, etanol được màng nhầy miệng và thực quản hấp thu một phần nhỏ, phần khác được dạ dày và tá tràng hấp thu, phần lớn còn lại xuyên qua ruột non và lan tỏa đến tất cả bộ phận trong cơ thể.

Cùng uống lượng cồn như nhau nhưng nồng độ cồn trong máu tăng nhanh hơn ở phụ nữ so với nam giới. Cơ thể loại trừ etanol bằng 2 cách:

- Một phần nhỏ etanol được bài tiết qua mồ hôi, nước tiểu, hơi thở, sữa mẹ.

- Phần còn lại được biến đổi do ôxy hóa và cho năng lượng. Vì vậy ta hiểu tại sao trong dân gian có kinh nghiệm uống rượu để chống rét. Nhưng đây là sự đánh lừa của cảm giác vì nó chỉ có tác động ngắn hạn. Khi rượu vào cơ thể, các mạch máu ngoại vi giãn ra để đón nhận nhiều máu chảy qua, đồng thời tỏa rất nhiều năng lượng làm cơ thể mất nhiều nhiệt. Vì vậy,  sau khi uống rượu mà đi lại ngoài trời lạnh sẽ rất nguy hiểm.

Rượu tác hại nhiều nhất đến não bộ Ảnh: Tấn Thạnh

Độc hại đối với bào thai, cơ thể

Rượu thấm qua nhau thai rất dễ dàng để vào máu của bào thai. Nếu thai phụ uống rượu mạnh thường xuyên có thể gây dị tật bẩm sinh, rối loạn phát triển, ảnh hưởng đến hành vi của trẻ sau này. Tỉ lệ mắc phải hội chứng nhiễm độc rượu ở bào thai là 0,5-3/1.000. Ảnh hưởng của rượu tác động đến sự phát triển của tất cả các cơ quan. Nguy cơ dị tật do rượu thường nghiêm trọng vào thời kỳ phát triển phôi, hình thành các cơ quan. Hệ thần kinh trung ương được phát triển sớm nhất và kéo dài đến tuần lễ thứ 16 của thai kỳ. Do đó rượu tác hại nhiều nhất đến não bộ.

Mặt khác, về lâu về dài, rượu gây tổn thương ở các bộ phận cơ thể, nhất là ở gan. Rượu là nguyên nhân chính gây viêm gan, xơ gan và ung thư gan. Rượu gây ra các rối loạn chức năng liên quan đến hệ tiêu hóa, tim mạch và sinh dục. Rượu còn gây thiếu hụt dưỡng chất, trong đó có sự thiếu hụt vitamin B1 là nguyên nhân gây bệnh ở não (rối loạn vận động, liệt nhãn cầu), có thể rối loạn trí nhớ, tổn thương dây thần kinh ngoại biên, suy tim.

Có thể cai rượu?

Rượu đến não làm tăng quá trình sản xuất dopamin, được diễn ra gián tiếp bởi tác động của 2 hệ tế bào thần kinh: hệ opioid vận dụng endomorphin (chất nội sinh có tính chất tương tự morphin) và hệ cannabinoid (chất nội sinh như hoạt chất của cần sa). Một khi đã nghiện rượu thì rất khó trở lại con đường dùng rượu có chừng mực. Chỉ có một lối thoát duy nhất là cai rượu. Nhưng cai rượu không phải là chuyện dễ dàng vì trong 10 ngày đầu cai nghiện sẽ xuất hiện các triệu chứng lo âu, rối loạn tính tình, ngủ không yên, run rẩy, rối loạn tiêu hóa, cao huyết áp.

Dưới đây là một số loại thuốc bạn có thể tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ trước khi sử dụng:

Các thuốc an thần giải lo như benzodiazepine (seduxen, valium, diazepam) có thể làm giảm các triệu chứng thiếu rượu. Cần uống nhiều nước trong lúc cai rượu vì thận tiếp tục thải một lượng nước tương đương với lượng uống trước khi cai. Nếu uống không được thì dùng dịch chuyền, bổ sung vitamin B1(B-complex) để phòng chống các rối loạn thần kinh.

Có 2 loại thuốc làm giảm sự thèm rượu:

- Acamprosate: Tác động đến hệ thần kinh dẫn truyền GABA. Thời gian dùng thuốc kéo dài cả năm. Lưu ý: Tác dụng phụ của thuốc có thể gây tiêu chảy.

- Naltrexone: Có tác dụng chống lại các dẫn chất  morphin do chính cơ thể sản xuất nhằm cắt bỏ sự thèm rượu. Thuốc này có tác dụng phụ như buồn nôn, nhức đầu. Thuốc được kê toa trong 3 tháng.

Gần đây có thuốc ondansetron làm biến đổi nồng độ serotonin. Đối với người dưới 25 tuổi, thuốc giúp giảm bớt lượng rượu cần uống và kéo dài thời gian cai rượu. Ngoài ra, còn có thuốc Disulfiram tạo cảm giác khó chịu khi uống rượu như nóng bừng, đỏ mặt, nôn mửa, nhịp tim nhanh. Tuy nhiên, thuốc có nhiều tác dụng phụ nguy hiểm như hôn mê, rối loạn tim mạch có khi gây tử vong.

Nghiện rượu tàn phá sức khỏe và gây nhiều hệ lụy cho gia đình, cộng đồng, xã hội. Không ít người muốn nói lời chia tay với rượu nhưng rất ít trường hợp đạt kết quả. Để có thể cai rượu, cần có ý chí cao, quyết tâm lớn cùng với sự giúp đỡ của các chuyên gia y tế mới mong đạt được mục đích.

Bác sĩ NGÔ VĂN TUẤN

Nguồn: http://nld.com.vn/suc-khoe/tac-hai-cua-ruou-biet-roi-van-phai-noi-20150107181843128.htm